Белем җәүһәрләре Бөтендөнья интернет-проектлар бәйгесе
Белем җәүһәрләре Бөтендөнья интернет-проектлар бәйгесе

               Укытучыга ярдәмлек

Җыелганнар кошкайлар-

Безнең нәни дускайлар:

Песнәк, чәүкә, саескан,

Күгәрчен артка поскан.

Син- карга, син- чыпчык,

Тәрәзәдән очып чык!

Бер мәк, ун уймак,

Табада коймак,

Мичтә бәлеш, ал да ябыш.

Чүрәкәй үрдәк,

Чум да чык.

Мияу, мияу мышлаган,

Мич башында кышлаган.

Бүген тычкан тотмаган,

Тотар иде йоклаган.

Саескандай чайкалып,

Мин йөримен өй саклап.

Каздай булып, кыйгаклап,

Сиңа тиям, син әбәк!

Ары алачык, бире алачык,

Кыр капкасы шыр ачык.

Игер чык, бире чык,

Син дә торма, йөгереп чык.

Ыргадан- мыргадан

Мәче йөри колгадан.

Мәче түгел ата каз,

Ата казның башы таз.

Сыртыңа төшкәнче таш

Тизрәк моннан чыгып кач!

Бер, ике, өч, дүрт, биш,

Алты, җиде, сигез, тугыз, ун.

Байлар кия кызыл тун.

Кызыл тунның бәясе-

Йөз дә кырык сигез сум.

Саесканның койрыгы

Саный китсәң- унике,

Сыңар аяк, сыңар чык,

Син калып тор, ә син чык!

Елгада бар бер басма:

Син анда ялгыш басма.

Әгәр бассаң китереп,

Кырыйга чык сикереп.

Гөр-гөр гөлдер бу,

Гөрләр күгәрчендер бу.

Карыйк-карыйк каргалар,

Шыгырдаган арбалар.

Торыйк-торыйк торналар,

Тау башында юргалар.

Чут-чут сандугач,

Тәрәзәдә карлыгач.

Чырык-чырык куар чыпчык

Тәрәзәдән очып чык!

Уннан уймак,

Табада коймак,

Мичтә бәлеш,

Ал да ябыш.

Чүрәкәй үрдәк,

Чум да чык!

Берәм, берәм, берәмләп,

Әби йөри кеше әрләп

Кәҗәләрен кешәнләп

Бабай бара басуга,

Сулга карый ун агай,

Уңга карый ун агай;

Бар чыгып кит син, агай!

Кыш китте, яз килде,

Үрдәк белән каз килде

Тау  башлары ачылды,

Ак ташлары чәчелде.

Сайрыйлар тургайлар,

Шалтырыйлар сабаннар.

Моңая сыерчык,

Җыр җырлый чыпчык,

Син тор, бу чык!

Куян килгән урманнан,

Ерак диеп тормаган.

Уйный балалар белән,

Колакларын селкетә,

Сикергәләп тә китә,

Сикерәләр балалар,

Аннары кул чабалар.

Аю килгән урманнан,

Ерак диеп тормаган.

Уйный балалар белән,

Тәпиләрен күтәрә,

Аннан кире төшерә.

Урында биеп ала,

 Ә балалар кул чаба.

Төлке килгән урманнан

Ерак диеп тормаган.

Уйный балалар белән,

Койрыгын да боргалый,

Әйләнгәләп тә карый.

Сөенәләр балалар,

Бергәләп кул чабалар.

САНАМЫШЛАР

Өйгә кергән бер чыпчык,

Очып йөри чык-чырык.

-Чыпчык, чыпчык, син чыпчык!

Атлап түгел,очып чык!

Тор, тор,тургай,

Таң ата бугай,

Тургай ,чыпчык,

Син кал, бу чык!

Аладан, боладан,

Песи бара колгадан.

Песи түгел, ата каз,

Ата каздан тизрәк кач!

Әке-пәке-эремчек

Син калып тор, ә бу чык.

 Әлчи, бәлчи,

 Әни күлмәк үлчи

 Үлчи торгач җитмәде,

 Кисә торгач бетмәде.

 Чәүкә, чыпчык,

 Син кал, бу- чык!

Ыргада, мыргада

Мәче йөри елгада.

Эремчек, төн чык,

Син кал, бу чык.

Песи-песи поскан

Ике күзен кыскан,

Кысса, безне тота алмый,

Тотар иде - җитә алмый.

Пес-пес-пес.

 

Киек казлар очалар,

Зәңгәр күлгә төшәләр,

Рәхәтләнеп йөзәләр,

Чирәм буйлап йөриләр.

Аннан алар торалар,

Канатларын кагалар

Җилпенеп талпыналар

Бик  еракка очалар.

Чәп-чәп,чәбәкәй,                                                             

Мин бит әле бәләкәй.

Мин-акыллы,мин-тәтәй,

Тимә миңа, кәҗәкәй.

Без әле бераз ардык,

Ял итәргә уйладык:

Башны иябез алга,

Ә аннары- артка.

Уңга- сулга борабыз,

Аннан карап торабыз.

Иң өстен сикертәбез,

Кулларны биетәбез.

Бер алга, бер артка сузып

Күңелле ял итәбез.

Мияу,мияу,пескәем,

Бигрәк матур төскәең!

Кил әле,кил яныма,

Сөт салам савытыңа.

Гөлчәчәкләр күренде

Һәм кояшка  үрелде.

Аларга җылы кирәк,

Кояш астында рәхәт.

Җил исте:..

Чәчәкләрне селкетте;…

Уңга бөгелделәр,   

Җиргә иелделәр.

Сулга бөгелделәр,   

Җиргә иелделәр.

Бар син, җил, моннан кит,

Чәчәкләргә тими үт,

Алар зур булып үссен,

Безгә шатлык китерсен.

Матур сүзләр уйладык

Ял итәргә туктадык.

Җилкәләрне турайттык,

Тирән итеп суладык.

Башны як-якка бордык,

Чүгәләдек һәм тордык.

Сузылдык, киерелдек.

Югарыга үрелдек.

Соңыннан тынычланып

Шөгыльне дәвам иттек.

Без бүген әвәлибез

Кулларыбыз бик арды.

Бераз гына ял итәбез:

Аннары төгәллибез.

Бармакларны җәябез,

Аннан ары җыябыз,

Тагын бер кат җәябез дә

Кулны ипләп куябыз.

Без яздык,без яздык,

Безнең бармаклар талды.

Без хәзер ял итәбез,

Аннан язып китәбез.

Әй, балалар, карагыз!

Тышта әнә килде кыш.

-Әйе, әйе күрәбез,

Кыш килгәнне беләбез.

-Я, балалар, сөйләгез

Ничек итеп килде кыш?

-Карлар ява көн саен,

Ялангач калды каен,

Исәләр салкын җилләр

Туңа бит борын, күзләр.

Йоклап ята аюлар,

Өсләрендә калын кар.

Кошлар оча җимлеккә,

Җим эзләргә кич-иртә.

Балыклар да тындылар,

Боз астына чумдылар.

Без урамга чыгабыз,

Таудан чана шуабыз.

Чаж-чож, чаж-чож,

Чаж-чож, чаж- чож.

-Әй, балалар, карагыз!

Тышта инде килде яз.

-Әйе, әйе күрәбез,

Яз килгәнне беләбез.

-Я, балалар, сөйләгез

Ничек итеп килде яз?

-Шатланышып кошлар кайта,

Алмагач чәчәк ата.

Күктә кояш җылыта,

Песи җылыда ята.

Тып-тып тамчылар тама,

Урамда сулар ага.

Көн дә яңгырлар ява,

Агачлар яфрак яра.

Без йөрибез урамда

Дуслар белән булганда.

Шатланабыз, биибез

Борчылуны белмибез.

Өй алдында чебиләр

Чип-чип-чип дип йөриләр

Кечкенә канатлары,

Озындыр муеннары,

Җирдән чирәм чукыйлар

Сап-сары муеннары,

Яталар да торалар-

Бар белгән уеннары.

            












































1  2  3  4